Schoorvoetende poëziezomer in Watou

'De poëzie moet je in Watou niet alleen op ballonnen zoeken. Het Poëziecentrum, trouw aan zijn opdracht, bracht ook een documentair gedeelte met poëziecollages samen. Renaat Ramon kreeg een kamertje ter beschikking voor zijn visuele poëzie: rond een gedicht van Bart Moeyaert werd een sinistere installatie gebouwd. Maar wie rondstapt, kan zich niet van de indruk ontdoen dat de poëzie dit jaar in kelders en containers is weggestopt.

Volgens Tibergien was het de bedoeling om met poëzie rustpunten in het parcours uit te bouwen. 'Lezen en herlezen zal er dit keer niet bij zijn. Maar de authentieke stem van de dichter, van Ted Hughes tot Marcel van Maele, krijg je wel te horen.' >> lees meer op De Standaard.

De humanistische wie of wat?

Tot de opkomst van Pim Fortuyn werd het "Paarse Kabinet" van Wim Kok door vriend en vijand geprezen. Maar de inkt van De puinhopen van acht jaar Paars was nog niet droog, of Wim Kok en de zijnen werden gezien als abjecte en verwerpelijke non-valeurs, die zouden worden vervangen door de "nieuwe politici" van Fortuyn.

Deze omslag in de "publieke opinie"werd begeleid door "de media", door journalisten die kritiekloos "signaleerden" wat de politici elkaar toebalkten.  Niet Fortuyn maakte de "revolutie", dat deden de journalisten die te beroerd waren om feiten te controleren of om het onderscheid te maken tussen propaganda en opinie. Geert Wilders opereert inmiddels in hetzelfde vacuüm.

Na het verschijnen van De revanche van de roman. Literatuur, autoriteit en engagement, het boek dat Thomas Vaessens eerder dit jaar publiceer- de, gebeurde in de literaire journalistiek ongeveer hetzelfde. Op gezag van de schrijver werden allerlei "kwesties" voor waar aangenomen en werd het engagementsdebat - nooit verdwenen uit de literatuur - ineens als een sprankelende noviteit gepresenteerd.

Daarbij maakte Vaessens handig gebruik van de Fortuyn-truc, door een tegenstelling te verzinnen tussen de wél-geëngageerde en de niet-geëngageerde schrijvers. Onderweg hief hij het idee dat literatuur iets met stijl van doen zou hebben op, want een te grote nadruk op de stijl is een misverstand.

Gisteren zette Vaessens in de NRC van gisteren voor de zoveelste keer thee van hetzelfde engagementszakje. Deze keer is de bijna-kritiekloze journalist van dienst Elsbeth Etty, die Vaessens nagenoeg vrij spel gaf.

Twee opmerkingen wil ik hier even belichten. Allereerst:

"Mijn boek behandelt een periode waarin dat helemaal niet gebeurde (dat de literatuur een rol speelde in het maatschappelijke debat, CB): de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. In de statistieken kun je terugzien dat in romans, kritieken, maar vooral ook in de literatuurwetenschap de ideologische, moralistische of ethische dimensie uit de literatuur werd weggefilterd. Politiek, ethiek en moraal werden als niet ter zake doend beschouwd. Men wilde er zijn vingers niet aan branden."

In de jaren tachtig schreef Brouwers zijn polemieken, die hij nadrukkelijk "óók een politieke boodschap" toedichtte, schreef Komrij boeken waarin hij een aantal zaken, van architectuur en politiek tot de letterkunde, over de hekel haalde, in 1986 verscheen Mystiek Lichaam, een boek dat voor een maatschappelijke discussie zorgde, een discussie die werd aangezwengeld door de overleden zwampaal Aad Nuis. Enzovoort, enzovoort. Allemaal schrijvers die de oversteek tussen maatschappij en letterkunde maakten, of wilden maken.

Vaessens zegt iets dat niet waar is, maar net als in het geval van Fortuyn probeert hij, door de feiten te verdoezelen, zijn eigen "stelling" kracht bij te zetten. Het gaat allemaal nergens over, maar het klinkt, zo gepresenteerd, heel authentiek.

Op de vraag van Etty: En de Rushdie-affaire dan? Of de oorlog in Joegoslavië? Daar hebben schrijvers en andere intellectuelen zich toch heftig mee bemoeid. Susan Sontag ging naar het bezette Sarajevo om er met de bevolking Becketts ‘Wachten op Godot’ op te voeren. -  zegt Vaessens:  "De Rushdie-affaire was een totaal geïsoleerd geval.”

Dit is nog net iets kwaadwillender dan de vorige opmerking, want wat hij hier doet is nadrukkelijk de "internationale" context buiten beschouwing laten. Een heleboel schrijvers, vertalers, uitgevers en journalisten die óók zijn getroffen door (religieuze) terreur zullen hem dankbaar zijn, voor deze uitspraak.

(wordt vervolgd)

Manifest in wording

10. Om te bedelen moet je een bedelaar zijn. (Tegel)

Vlaams volksvertegenwoordiger van de performance poetry

gaf tot nu toe bewust nog geen enkele dichtbundel uit, maar Andy treedt heel vaak op.

Het beeldend oeuvre van Breyten Breytenbach

'Wie na deze picturale heftigheid enige lucht nodig heeft, doet er goed aan de door veertien sonnetten gemarkeerde poëzieroute te lopen. Geïnspireerd door het woord ’engel’ dat in Hengelo verborgen is, liet Breytenbach op blinde muren gedichten verschijnen, even onverwacht als een engel uit de hemel.' >> over de andere kant van Breyten Breytenbach: de beeldende kunstenaar.

'De Rushdie-affaire was een totaal geïsoleerd geval'

Waarom legt u de schuld daarvoor bij de ‘humanistische traditie’, bij docenten en critici als Kees Fens, Jacques Kruithof, Carel Peeters en Ton Anbeek? Zij hebben de literatuur toch juist altijd uiterst serieus genomen? „Omdat humanistisch georiënteerde literatuurbeschouwers proberen literaire kwaliteit te herkennen op basis van universele criteria. Die positie is in de jaren tachtig en negentig terecht weggevaagd door het postmodernisme. Mensen die desondanks vasthouden aan de humanistische traditie zijn schadelijk voor het literaire debat, ze houden een oorlog gaande die improductief is.”>> lees het interview met Thomas Vaessens op NRC.

Passiespelen herzien én uitgebreid

"In 2010 wordt in openluchttheater De Doolhof de negentiende editie op het toneel gebracht van de vijfjaarlijkse Passiespelen van Tegelen, over het lijden en de dood van Jezus Christus. Voor deze nieuwe reeks van opvoeringen heb ik de tekst die ik had geschreven voor de spelen van 2005 herzien en met enkele taferelen en rollen uitgebreid." Lees verder op de weblog van Wiel Kusters >>

Lindner over 'Binnenvaart' van Jurre van den Berg

'In Groningen, daar leeft het, dat weet iedere Britse toerist en iedere beginnende dichter. Je kunt er geen dichtersavond bezoeken of je struikelt over tientallen druk roezemoezende debutanten in spe. Ook Diana Ozon en Simon Vinkenoog, beiden toch op emblematische wijze met Amsterdam verbonden, publiceren tegenwoordig in Groningen bij diezelfde uitgeverij Passage. Dit voorjaar verscheen er de symphatieke en mooi uitgegeven bundel Kanaalkoorts van Kasper Peeters, afgelopen najaar de tweede bundel Dat was dat van de talentvolle Anneke Claus, de huidige stadsdichter van Groningen. De kwaliteit van de poëzie die bij Passage verschijnt is overwegend ruw. Anneke Claus maakt fraaie regels, maar werkt haar gedichten nog wat vaak uit naar een pointe. Dat is minder het geval met Binnenvaart van Jurre van den Berg, die ingehouden en voorzichtige poëzie schrijft, en zo een vreemde eend lijkt in dat expressieve Groningen.' >> lees de recensie van Erik Lindner.

Hans Verhagen terug naar de roots

,,Ik ben hier toch geboren en getogen. Ik heb hier dromen gehad en daarvan is een aantal meer dan uitgekomen, maar er zijn hier ook verschrikkelijke dingen gebeurd, maar dat hoort bij de totaliteit van het leven." lees het korte interview op de PZC naar aanleiding van het Hans Verhagen Festival in Vlissingen.

De nieuwe Veenbaas nu verkrijgbaar

Over Veenbaas: Piet Gerbrandy: "Veenbaas, van huis uit filosoof, heeft met Metropolis een meeslepend stadsgedicht geschreven, dat swingt, wringt en zindert. [...] Veenbaas is een belangrijk dichter." Pier Boorsma: "Wie zo kan schrijven, mag zich werkelijk dichter noemen. Veenbaas heeft zich in vier jaar tijd ontwikkeld tot een van de belangrijkste dichters van zijn generatie." Hieronder een gedicht uit zijn nieuwe bundel De zon, het smalle bed, mijn lichaam:

Materialistisch visioen

uit holle dood rezen mijn hoofd, mijn
wangen van marmer, mijn spekstenen
slaap. vlammen lekten uit mijn ogen, en op
mijn koperen lip smolt het poolijs
van mijn poëzie.

                                rivieren
liepen sissend vol met koelwater
vergiftigden de steden. het hete lood
van de liefde stolde. in de fosforhemel
het slingeruurwerk van de vogels

                                            daarboven (ja met splijtstaaftong
goot ik mijn beelden uit) daarboven bromde
de zon zijn glimmende reactor

                                           toen zomaar
het mankement: bloed in m'n haar. de drijfstang
sloeg vast. een dichte stofwolk
stoof op, dat was zeker

mijn ziel

ISBN 9789079432158 - 64 pagina's - paperback - € 12.50

Nu bestellen

De nieuwe Van Willigenburg nu verkrijgbaar

De functie van Finland is Hans van Willigenburgs tweede bundel. Met zijn debuut Objectief verzuipen maakte hij enthousiaste reacties los: "Slim, scherp, opgewekt en grappig" (Willem Thies, Poëzierapport), "Deze dichter krijgt de lachers op zijn hand" (Maarten Hamelink, Meander).

De functie van Finland
voor Aki Kaurismäki

Vanaf nu ben ik een Fin,
spreek Fins,
zwijg Fins,
denk Fins;

het is een noodzakelijk besluit het vertragende,
de tolerante alcoholwalm van Finnen naar binnen
te laten marcheren.

Bij een Fin bieden allerhande voorwerpen
zich makkelijk aan voor lange,
ondoorgrondelijke gesprekken:

met een voetgangerslicht, bijvoorbeeld,
is het als Fin ontspannen boeren
over essentie en ijdelheid,

met een etalageruit
ontspint zich alras een ongebonden onderhoud
over waanzin en de inhalige economie van de samba

en met een kaartjesautomaat
blijft diepgaande onenigheid over de menselijke wil
rustgevend zwerven achter een wederzijds gehandhaafd pokerface.

Na nog wat omvangrijke debatten in het Fins
met onder meer een bushokje, een papierbak en een wipkip,
verdwijnen de handen als vanzelf in de jaszakken
en bereik ik de juiste stijfheid,
de perfecte temperatuur onder nul,

om tegenover elke simplificatie en elk ongenood commando
uit een ruime keuze van rechtopstaande joekels
de meest ontzagwekkende spar neer te zetten.

ISBN 9789079432141 - 48 pagina's - paperback - € 12.50

Nu bestellen

Nederlandse poëzie lezen op een Italiaans terras

"Gisteravond was Notte di San Giovanni. In de stad waren concerten, fanfares trokken door de straten. De gebruikelijke Roemeense straatmuzikanten lieten zich niet kennen en deden er nog een schepje bovenop. Op Piazza Matteotti werd een vreugdevuur aangestoken. Ik zat op het terras van de Bar degli Specchi en las gedichten die zich perfect voegden naar deze potpourri van geluiden en indrukken." >> de gedichten van Liesbeth Lagemaat namelijk. Lees de bespreking van Pfeijffer op NRC. (zie ook dit eerder bericht.)

Brusselmans-dialoogwedstrijd

David Pefko debuteert in het najaar met een roman, bij Van Oorschot, maar is op zijn weblog ondertussen met een interessant project begonnen: Schrijf uw eigen dialoog in Brusselmans-stijl en win gigantische prijzen! Een fragment uit zijn eigen dialoog:

Herman: ‘Ik verlang naar de dood.’
Tania: ‘Wat zeg je schat?’ Herman, nu wat harder: ‘Ik zou willen dat de dood zijn intrede deed.’
Tania: ‘Ach schat.’
Herman: ‘Neen, echt.’
Herman trekt stevig aan zijn sigaret en roert in het longdrinkglas waar zijn koffie verkeerd in zit. Hij tuurt naar de stereotoren, achterin de kamer. Hij knijpt met zijn ogen en zegt dan vrij hard: ‘Wat een geweldige drum solo Tania.’

U kunt uw dialogen nog plaatsen, als comment >>

De Vlaamse poésie pure van het luistervinken

A poet cannot really say of himself ‘I sing as the bird sings’ […]. Wittgenstein

Beeldend kunstenares Kristina Kersa reisde door Vlaanderen om de illustere volkstraditie van het vinkenzetten te onderzoeken. Zij vatte haar ervaringen samen in de poëtische video-installatie “I sing as the bird sings”. Elke projectie in de installatie geeft een vinkenzetter weer die aandachtig luistert naar de gekooide vogel voor hem. Nog tot 5 juli in de Brakke Grond. Lees ook dit artikel. (pdf).

Dante, Shakespeare, Stendhal, Joyce vertwitterd

'De New Yorkse afdeling van de uitgeverij Penguin roept een nieuw soort publicatie in het leven: twitteratuur. Het huis bereidt een uitgave voor onder de werktitel Twitterature, dat literaire klassiekers zal presenteren in een adaptatie voor de populaire, sterk gehypete netwerksite Twitter.' lees verder op De Standaard.

De Jardin des Tuileries

LINKERBEEN

ik zag een vrouw in de Jardin des Tuileries
het was een vrouw uit een ander ver land (...)
Met Willem van Zadelhoff in Parijs, een onuitgegeven gedicht op bleu.blanc.rouge.

Op bezoek bij Beckett. Spannend.

"He received us in a very courtly way and we sat at a very big long table. He waited for us to talk. Allen was, as usual, very forthcoming and did a great deal of talking. He did manage to draw Beckett out asking him about Joyce. That was somehow deeply embarrassing to me. Then we talked about singing, and Beckett and Allen began to sing while I was getting more and more embarrassed." >> William Burroughs,  Susan Sontag en Allan Ginsberg op bezoek bij Beckett in zijn werkkamer in Berlijn.

Levi's spant Walt Whitman voor de kar

Vandaag lanceert Levi's een grootscheepse reclamecampagne onder het hoopvolle motto "Go Forth".  Walt Whitman fungeert als boegbeeld voor de campagne. Een originele opname van Whitman die enkele regels uit zijn gedicht "America" (1888) voorleest wordt gebruikt in het onderstaande spotje. Meer op de site van Levi's en op The New York Times. Onderdeel van de campagne is een wedstrijd voor jongeren: 'take up your pen, you general of the new revolution” and contribute to “the New Declaration of the United States of America.'

Vandaag verschenen

Vandaag verschenen. De functie van Finland van Hans van Willigenburg en De zon, het smalle bed, mijn lichaam van Jabik Veenbaas. Beide boeken zijn vanaf nu bij ons te bestellen.

De bundel van Veenbaas wordt vanavond vanaf 20.00 uur gepresenteerd in boekhandel Laan in Castricum. Daar treden naast Veenbaas ook zijn collega's Tsead Bruinja, Rob Schouten en Elly de Waard op.

Interview met W.S. Merwin

"When a poem is really finished, you can't change anything. You can't move words around. You can't say, 'In other words, you mean.' No, that's not it. There are no other words in which you mean it. This is it." - W.S. Merwin  won twee keer de Pulitzer prize for poetry — in 1971 met The carrier of ladders en in 2009 met The shadow of sirius. Een interview met de Pulitzer winnaar is hier  te bekijken, te beluisteren en te lezen.